LẠC NỘI MẠC TỬ CUNG LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ 6 DẤU HIỆU NHẬN BIẾT

Lạc nội mạc tử cung là gì? Nguyên nhân và 6 dấu hiệu nhận biết

Lạc nội mạc tử cung là một bệnh lý phụ khoa có thể gây đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu kéo dài và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ. Tuy nhiên, các triệu chứng của bệnh đôi khi dễ bị nhầm lẫn với những vấn đề phụ khoa thông thường, khiến nhiều người chậm trễ trong việc thăm khám.

Vậy lạc nội mạc tử cung là gì, nguyên nhân do đâu và đâu là những dấu hiệu cần lưu ý? Tìm hiểu những thông tin dưới đây sẽ giúp chị em chủ động nhận biết, thăm khám và có hướng chăm sóc sức khỏe sinh sản phù hợp.

1. Lạc nội mạc tử cung là gì?

Lạc nội mạc tử cung là tình trạng mô tương tự lớp nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung. Các tổn thương thường xuất hiện ở buồng trứng, vòi trứng, phúc mạc vùng chậu và đôi khi tại những vị trí khác trong cơ thể.

Những mô này có thể chịu ảnh hưởng của hormone trong chu kỳ kinh nguyệt, gây phản ứng viêm, đau và hình thành mô sẹo hoặc dính giữa các cơ quan. Tùy vị trí và mức độ tổn thương, bệnh có thể biểu hiện khác nhau ở từng người.

TheoTổ chức Y tế Thế giới (WHO),lạc nội mạc tử cung có thể gây đau, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và liên quan đến tình trạng khó mang thai ở một số phụ nữ.

Một số người có triệu chứng rõ rệt, trong khi những người khác ít biểu hiện hoặc chỉ phát hiện bệnh khi khám phụ khoa, kiểm tra sức khỏe sinh sản.

Lưu ý: Mức độ đau không phải lúc nào cũng phản ánh mức độ bệnh. Vì vậy, nếu thường xuyên đau bụng kinh dữ dội hoặc đau vùng chậu kéo dài, chị em nên chủ động thăm khám để được đánh giá.

2. Nguyên nhân lạc nội mạc tử cung

Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây lạc nội mạc tử cung vẫn chưa được xác định đầy đủ. Tuy nhiên, một số cơ chế và yếu tố có thể liên quan đến sự hình thành, phát triển của bệnh bao gồm:

2.1. Kinh nguyệt trào ngược
Một giả thuyết được nghiên cứu là máu kinh có chứa tế bào nội mạc tử cung đi ngược qua vòi trứng vào khoang chậu. Những tế bào này có thể bám vào các bề mặt tại vùng chậu và phát triển. Tuy nhiên, hiện tượng kinh nguyệt trào ngược không đồng nghĩa chắc chắn sẽ gây lạc nội mạc tử cung. Bởi trên thực tế, nhiều phụ nữ có hiện tượng này nhưng không mắc bệnh.

2.2. Yếu tố di truyền
Nguy cơ mắc bệnh có thể cao hơn ở những người có người thân trong gia đình, chẳng hạn mẹ hoặc chị em gái, từng được chẩn đoán lạc nội mạc tử cung. Điều này cho thấy yếu tố di truyền có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc bệnh, dù không phải yếu tố quyết định duy nhất.

2.3. Hormone và phản ứng viêm
Estrogen có vai trò thúc đẩy sự phát triển của các mô lạc nội mạc tử cung. Bên cạnh đó, những thay đổi trong phản ứng miễn dịch và tình trạng viêm tại vùng chậu cũng được cho là có liên quan đến quá trình hình thành, duy trì tổn thương. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa hormone, hệ miễn dịch và bệnh lý này vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu.

2.4. Các yếu tố nguy cơ khác
Một số đặc điểm có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh, bao gồm có kinh nguyệt sớm, chu kỳ kinh ngắn hoặc thời gian hành kinh kéo dài. Dù vậy, không phải ai có những đặc điểm này cũng sẽ mắc lạc nội mạc tử cung. Điều quan trọng: Lạc nội mạc tử cung không phải do người phụ nữ làm sai điều gì trong sinh hoạt hằng ngày. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, việc cần thiết là thăm khám để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.

3. Dấu hiệu lạc nội mạc tử cung cần lưu ý

Các dấu hiệu lạc nội mạc tử cung có thể khác nhau giữa từng người. Một số triệu chứng thường gặp gồm:

3.1. Đau bụng kinh dữ dội
Đây là một trong những biểu hiện thường được ghi nhận. Cơn đau có thể xuất hiện trước kỳ kinh, tăng dần trong những ngày hành kinh và ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập hoặc công việc. Nếu đau bụng kinh ngày càng nghiêm trọng, phải nghỉ làm hoặc không cải thiện với các biện pháp giảm đau thông thường, chị em nên đi khám.

3.2. Đau vùng chậu kéo dài
Người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ hoặc đau từng đợt tại vùng bụng dưới, không chỉ trong kỳ kinh nguyệt. Tình trạng đau kéo dài hoặc tái diễn có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và cần được đánh giá để tìm nguyên nhân.

3.3. Đau khi quan hệ tình dục
Một số phụ nữ bị đau trong hoặc sau khi quan hệ, đặc biệt khi đau sâu trong vùng chậu. Triệu chứng này có thể liên quan đến tổn thương hoặc tình trạng dính tại vùng chậu. Tuy nhiên, đau khi quan hệ cũng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác, vì vậy không nên tự kết luận mình mắc lạc nội mạc tử cung chỉ dựa trên dấu hiệu này.

3.4. Rối loạn kinh nguyệt hoặc ra máu bất thường
Một số trường hợp có thể gặp tình trạng ra máu nhiều trong kỳ kinh, hành kinh kéo dài hoặc ra máu giữa các kỳ kinh. Đây không phải dấu hiệu đặc hiệu của lạc nội mạc tử cung. Nếu tình trạng ra máu bất thường tái diễn, chị em nên khám phụ khoa để xác định nguyên nhân.

3.5. Đau khi đi tiêu hoặc đi tiểu theo chu kỳ
Nếu các tổn thương liên quan đến cơ quan lân cận, người bệnh có thể cảm thấy đau khi đi tiêu, đi tiểu hoặc gặp các triệu chứng đường tiêu hóa, tiết niệu tăng lên trong kỳ kinh nguyệt. Những biểu hiện này cần được đánh giá kỹ, đặc biệt khi xuất hiện lặp lại theo chu kỳ.

3.6. Khó mang thai hoặc hiếm muộn
Lạc nội mạc tử cung có thể liên quan đến tình trạng khó mang thai ở một số phụ nữ. Bệnh có thể ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng, vòi trứng, gây dính vùng chậu hoặc tác động đến các quá trình liên quan đến sinh sản.

Tuy nhiên, không phải tất cả phụ nữ mắc bệnh đều bị hiếm muộn. Khả năng mang thai còn phụ thuộc vào độ tuổi, dự trữ buồng trứng, tình trạng vòi trứng, chất lượng tinh trùng và nhiều yếu tố khác. Nếu có một hoặc nhiều dấu hiệu kể trên, đặc biệt là đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu kéo dài hoặc khó mang thai, chị em nên chủ động thăm khám thay vì tự chẩn đoán tại nhà.

4. Lạc nội mạc tử cung được chẩn đoán như thế nào?

Để đánh giá tình trạng lạc nội mạc tử cung, bác sĩ sẽ dựa trên triệu chứng, tiền sử sức khỏe và kết quả thăm khám. Tùy từng trường hợp, các phương pháp có thể bao gồm:

• Khám phụ khoa: Đánh giá các triệu chứng đau và những bất thường có thể phát hiện khi thăm khám.
• Siêu âm phụ khoa: Hỗ trợ phát hiện một số dạng tổn thương, đặc biệt là u lạc nội mạc tử cung ở buồng trứng.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI): Có thể được chỉ định khi cần đánh giá chi tiết hơn về vị trí và mức độ tổn thương.
• Phẫu thuật nội soi: Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc nội soi để xác định và xử trí tổn thương.

Không phải mọi trường hợp đều cần thực hiện tất cả các phương pháp trên. Việc lựa chọn phụ thuộc vào biểu hiện lâm sàng và đánh giá chuyên môn của bác sĩ. Đặc biệt, kết quả siêu âm bình thường không loại trừ hoàn toàn lạc nội mạc tử cung, bởi một số tổn thương nhỏ hoặc ở vị trí khó quan sát có thể không được phát hiện bằng phương pháp này.

5. Lạc nội mạc tử cung có ảnh hưởng đến khả năng mang thai không?

Lạc nội mạc tử cung có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nhưng mức độ tác động khác nhau ở từng người. Một số cơ chế có thể liên quan gồm:

• Ảnh hưởng đến vòi trứng: Tổn thương hoặc mô dính vùng chậu có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng của vòi trứng.
• Ảnh hưởng đến buồng trứng: U lạc nội mạc tử cung và một số can thiệp phẫu thuật có thể liên quan đến dự trữ buồng trứng.
• Tác động đến môi trường sinh sản: Tình trạng viêm và những thay đổi tại vùng chậu có thể ảnh hưởng đến các quá trình liên quan đến thụ thai.

Dù vậy, nhiều phụ nữ mắc lạc nội mạc tử cung vẫn có thể mang thai tự nhiên. Với những trường hợp gặp khó khăn khi có con, bác sĩ sẽ đánh giá toàn diện tình trạng sinh sản của cả hai vợ chồng để tư vấn hướng điều trị phù hợp.

Tùy từng trường hợp, các lựa chọn có thể bao gồm theo dõi, điều trị triệu chứng, phẫu thuật hoặc hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF).

Không phải mọi trường hợp lạc nội mạc tử cung đều cần IVF. Quyết định điều trị cần căn cứ vào độ tuổi, thời gian mong con, dự trữ buồng trứng, tình trạng vòi trứng, yếu tố nam giới và các đặc điểm bệnh lý liên quan.

6. Thăm khám lạc nội mạc tử cung cùng BS.CKI. Nguyễn Thị Ngọc Sương

Nếu thường xuyên bị đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu kéo dài, đau khi quan hệ tình dục, đau khi đi tiêu hoặc đi tiểu trong kỳ kinh nguyệt, chị em không nên chủ quan. Tình trạng ra máu kinh nhiều, ra máu bất thường hoặc khó mang thai sau một thời gian mong con cũng là những vấn đề cần được thăm khám và đánh giá y khoa.

Đây có thể là biểu hiện của lạc nội mạc tử cung hoặc các bệnh lý phụ khoa khác. Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, đánh giá tình trạng sức khỏe sinh sản và lựa chọn hướng xử trí phù hợp với từng trường hợp.

Tại IVF Center – Bệnh viện Quốc tế City, BS.CKI. Nguyễn Thị Ngọc Sương – Trưởng Trung tâm Hỗ trợ sinh sản, với hơn 35 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Sản phụ khoa – Hiếm muộn – trực tiếp thăm khám, tư vấn và điều trị các vấn đề sức khỏe sinh sản, trong đó có chẩn đoán và điều trị lạc nội mạc tử cung.

Với kinh nghiệm công tác lâu năm tại Khoa Hiếm muộn, Bệnh viện Hùng Vương, cùng quá trình đào tạo chuyên môn tại Việt Nam và Pháp, bác sĩ có thế mạnh trong đánh giá các vấn đề phụ khoa và hiếm muộn, giúp người bệnh được tư vấn dựa trên tình trạng sức khỏe cũng như kế hoạch sinh con của mình.

Đừng bỏ qua những cơn đau bất thường hoặc tình trạng khó mang thai kéo dài. Chủ động thăm khám là bước quan trọng giúp chị em hiểu rõ hơn về sức khỏe sinh sản và có hướng chăm sóc phù hợp.

BỆNH VIỆN QUỐC TẾ CITY

🏅  Thành viên Liên đoàn Bệnh viện Quốc tế

🏥 Số 3 Đường 17A, Phường An Lạc, TP. HCM

☎ Tổng đài: 1900 8146

☎ Cấp cứu: (028) 6290 1155

🌐 Website: https://cih.com.vn