Trang chủ  /  Kiến thức y khoa  /  IVF Có Thể Sinh Đôi Không? 5 Điều Cần Biết Về Đa Thai

IVF Có Thể Sinh Đôi Không? 5 Điều Cần Biết Về Đa Thai - CIH

📅 17/11/2026

IVF có thể sinh đôi không? Câu trả lời là có. Trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm, người phụ nữ có thể mang thai đôi hoặc thậm chí thai ba nếu nhiều phôi cùng làm tổ và phát triển trong tử cung. Một trường hợp khác là một phôi duy nhất phân chia thành hai phôi thai, dẫn đến thai đôi cùng trứng.

Vậy chuyển 2 phôi có sinh đôi không? Làm IVF sinh ba được không? Tỷ lệ đa thai khi IVF phụ thuộc vào những yếu tố nào? Việc hiểu rõ cơ chế hình thành đa thai và các nguy cơ sản khoa sẽ giúp các cặp vợ chồng có thêm cơ sở trao đổi với bác sĩ trước khi lựa chọn phương án điều trị.

IVF Có Thể Sinh Đôi, Sinh Ba Không? Cơ Chế Hình Thành Và Những Nguy Cơ Cần Biết

IVF có thể dẫn đến thai đôi, thậm chí thai ba. Tuy nhiên, đây không phải là kết quả có thể chủ động bảo đảm chỉ bằng cách chuyển nhiều phôi vào buồng tử cung. Trong quá trình thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), trứng và tinh trùng được kết hợp trong phòng thí nghiệm để tạo thành phôi. Sau giai đoạn nuôi cấy, bác sĩ sẽ lựa chọn phôi phù hợp và chuyển vào buồng tử cung. Nếu có nhiều phôi cùng làm tổ và tiếp tục phát triển, người phụ nữ có thể mang đa thai.

Chương trình nổi bật

Một tình huống khác cũng có thể xảy ra: chỉ chuyển một phôi nhưng phôi lại phân chia thành hai phôi thai. Đây là cơ chế hình thành thai đôi cùng trứng, dù người phụ nữ chỉ trải qua một lần chuyển phôi đơn.

Vì vậy, số phôi được chuyển không phải yếu tố duy nhất quyết định số thai hình thành. Khả năng làm tổ, sự phát triển của phôi sau chuyển và hiện tượng phân chia phôi đều có vai trò nhất định. Điều quan trọng cần hiểu là mục tiêu của điều trị IVF không đơn thuần là có thai đôi hay thai ba. Đích đến cần ưu tiên là một thai kỳ khỏe mạnh, an toàn cho người mẹ và em bé.

IVF Có Thể Sinh Đôi Không? 5 Điều Cần Biết Về Đa Thai - Bệnh viện Quốc tế City
IVF có sinh đôi không – tìm hiểu khả năng mang đa thai sau thụ tinh trong ống nghiệm

IVF có thể sinh đôi không?

Có hai cơ chế chính dẫn đến thai đôi sau IVF: hai phôi riêng biệt cùng làm tổ hoặc một phôi phân chia thành hai phôi thai.

1. Hai phôi khác nhau cùng làm tổ – thai đôi khác trứng

Đây là trường hợp có hai phôi được hình thành từ hai trứng và hai tinh trùng khác nhau. Nếu cả hai phôi đều làm tổ trong niêm mạc tử cung và tiếp tục phát triển, người mẹ có thể mang thai đôi khác trứng. Hai em bé có bộ gen khác nhau, tương tự anh chị em ruột sinh cùng thời điểm. Các bé có thể cùng giới tính hoặc khác giới tính, ngoại hình cũng không nhất thiết giống nhau.

Tình huống này có thể xuất hiện khi chuyển hai phôi và cả hai đều làm tổ thành công. Tuy nhiên, không phải cứ chuyển hai phôi là chắc chắn mang thai đôi. Có thể không có phôi nào làm tổ, chỉ một phôi phát triển hoặc cả hai cùng phát triển.

2. Một phôi phân chia thành hai – thai đôi cùng trứng

Thai đôi cùng trứng hình thành khi một phôi duy nhất phân chia thành hai phôi thai trong giai đoạn phát triển sớm. Hai em bé có bộ gen gần như giống nhau và thường cùng giới tính. Tuy nhiên, đặc điểm bánh nhau và túi ối phụ thuộc vào thời điểm phôi phân chia. Vì vậy, thai đôi cùng trứng không phải lúc nào cũng có cấu trúc bánh nhau và túi ối giống nhau.

Điểm đáng chú ý là hiện tượng này vẫn có thể xảy ra khi chuyển một phôi duy nhất. Do đó, chuyển một phôi giúp giảm đáng kể nguy cơ đa thai do nhiều phôi cùng làm tổ, nhưng không loại bỏ hoàn toàn khả năng mang thai đôi.

IVF Có Thể Sinh Đôi Không? 5 Điều Cần Biết Về Đa Thai - Bệnh viện Quốc tế City
Cơ chế hình thành thai đôi cùng trứng và khác trứng trong quá trình IVF.

Chuyển 2 phôi có sinh đôi không?

Có thể. Khi chuyển hai phôi vào buồng tử cung, cả hai phôi đều có khả năng làm tổ và phát triển. Nếu điều này xảy ra, người phụ nữ có thể mang thai đôi khác trứng. Tuy nhiên, kết quả sau chuyển hai phôi không chỉ có một khả năng. Có thể xảy ra các tình huống sau:

  • Không có phôi làm tổ: Người phụ nữ không có thai sau lần chuyển phôi.
  • Một phôi làm tổ: Thai đơn hình thành.
  • Cả hai phôi cùng làm tổ: Có thể hình thành thai đôi.
  • Một phôi phân chia thành hai: Có thể xuất hiện thai đôi cùng trứng.
  • Một hoặc nhiều phôi phân chia trong bối cảnh nhiều phôi cùng làm tổ: Trường hợp hiếm gặp nhưng có thể dẫn đến thai ba hoặc đa thai bậc cao hơn.

Như vậy, chuyển hai phôi làm tăng khả năng đa thai so với chuyển một phôi, nhưng không đồng nghĩa chắc chắn sinh đôi. Kết quả còn phụ thuộc vào tiềm năng phát triển của từng phôi và khả năng làm tổ của nội mạc tử cung.

Một điểm cần lưu ý: chuyển hai phôi không phải là giải pháp mặc định để tăng cơ hội thành công. Việc lựa chọn số phôi cần được cân nhắc dựa trên tuổi người phụ nữ, chất lượng phôi, tiền sử điều trị, tình trạng sức khỏe và nguy cơ sản khoa.

Làm IVF sinh ba được không? Những trường hợp nào có thể xảy ra?

Thai ba sau IVF có thể hình thành, nhưng ít gặp hơn thai đơn và thai đôi. Về cơ chế, có một số tình huống có thể dẫn đến kết quả này.

  • Thứ nhất, ba phôi cùng làm tổ. Nếu có ba phôi được chuyển vào buồng tử cung và cả ba đều làm tổ, thai ba có thể hình thành. Đây là một trong những cơ chế đa thai bậc cao sau chuyển nhiều phôi.
  • Thứ hai, một phôi phân chia thành hai, trong khi một phôi khác cũng làm tổ. Chẳng hạn, hai phôi được chuyển vào tử cung; một phôi phát triển thành thai đôi cùng trứng, phôi còn lại làm tổ thành công. Khi đó, người mẹ có thể mang thai ba.
  • Thứ ba, phôi phân chia trong trường hợp chuyển nhiều phôi. Đây là tình huống ít gặp hơn nhưng cho thấy số phôi chuyển và số thai hình thành không phải lúc nào cũng tương ứng với nhau.

Cần nhấn mạnh rằng không nên chủ động chuyển nhiều phôi với mong muốn sinh ba. Đa thai bậc cao làm tăng đáng kể nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi. Việc giảm số thai trong một số trường hợp đa thai có thể được cân nhắc bởi bác sĩ chuyên khoa, nhưng đây là quyết định y khoa phức tạp, không phải biện pháp thay thế cho chiến lược chuyển phôi an toàn ngay từ đầu.

Những yếu tố ảnh hưởng đến khả năng mang đa thai sau IVF

Không có một yếu tố đơn lẻ nào quyết định chắc chắn người phụ nữ sẽ mang thai đơn hay đa thai sau IVF. Bác sĩ cần đánh giá tổng thể các đặc điểm của chu kỳ điều trị.

1. Số lượng phôi được chuyển
Đây là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến nguy cơ đa thai do nhiều phôi cùng làm tổ. Khi chuyển hai phôi, khả năng cả hai cùng phát triển có thể xảy ra. Nếu chuyển một phôi, nguy cơ đa thai giảm đáng kể, dù vẫn còn khả năng phôi phân chia thành hai.

2. Chất lượng và giai đoạn phát triển của phôi
Phôi được đánh giá dựa trên các đặc điểm hình thái và giai đoạn phát triển, chẳng hạn phôi ngày 3 hoặc phôi nang ngày 5–6. Những thông tin này giúp bác sĩ và chuyên viên phôi học lựa chọn phôi có tiềm năng phát triển phù hợp.

Tuy nhiên, phôi có hình thái tốt không đồng nghĩa chắc chắn làm tổ thành công. Ngược lại, đánh giá hình thái cũng không thể dự đoán chính xác tuyệt đối khả năng phân chia thành hai phôi thai.

3. Tuổi người phụ nữ và đặc điểm của chu kỳ điều trị
Tuổi có liên quan đến chất lượng noãn, tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể của phôi và tiên lượng điều trị. Bên cạnh đó, tiền sử IVF, số lần chuyển phôi, nguồn noãn và các yếu tố sức khỏe sinh sản cũng cần được xem xét. Không nên chỉ dựa vào tuổi để quyết định chuyển một hay hai phôi. Bác sĩ cần kết hợp nhiều dữ liệu lâm sàng và phôi học trước khi đưa ra chỉ định.

4. Khả năng làm tổ của phôi và tình trạng tử cung
Sau khi được chuyển vào buồng tử cung, phôi cần tiếp tục phát triển và tương tác với nội mạc tử cung để làm tổ. Tình trạng buồng tử cung, nội mạc tử cung và một số yếu tố liên quan đến sức khỏe sinh sản có thể ảnh hưởng đến khả năng làm tổ. Dù vậy, không thể dựa riêng vào độ dày nội mạc tử cung hoặc một chỉ số siêu âm để dự đoán người phụ nữ sẽ mang thai đơn hay đa thai.

Mang thai đôi, thai ba sau IVF có nguy hiểm không?

Nhiều cặp vợ chồng mong muốn có hai em bé trong cùng một lần mang thai để rút ngắn hành trình sinh con. Mong muốn này có thể hiểu được. Tuy nhiên, về mặt sản khoa, đa thai là thai kỳ có nguy cơ cao hơn so với thai đơn.

Khi mang thai từ hai thai trở lên, cơ thể người mẹ phải đáp ứng nhu cầu phát triển của nhiều thai nhi cùng lúc. Điều này làm tăng nguy cơ biến chứng trong thai kỳ, khi sinh và giai đoạn hậu sản.

IVF Có Thể Sinh Đôi Không? 5 Điều Cần Biết Về Đa Thai - Bệnh viện Quốc tế City
Thai kỳ đa thai sau IVF và những nguy cơ đối với mẹ, thai nhi như đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật và sinh non.

1. Nguy cơ đối với người mẹ

Phụ nữ mang thai đôi hoặc thai ba có nguy cơ cao hơn gặp một số vấn đề như:

  • Tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật: Có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi, cần được theo dõi chặt chẽ.
  • Đái tháo đường thai kỳ: Nhu cầu chuyển hóa trong thai kỳ tăng lên, làm việc kiểm soát đường huyết trở nên quan trọng hơn.
  • Thiếu máu: Nhu cầu sắt và một số vi chất tăng, khiến người mẹ dễ thiếu máu nếu không được đánh giá và bổ sung phù hợp.
  • Sinh non: Tử cung phải thích nghi với sự phát triển của nhiều thai nhi, làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm.
  • Băng huyết sau sinh: Tử cung căng giãn quá mức có thể ảnh hưởng đến khả năng co hồi sau sinh, làm tăng nguy cơ chảy máu sau sinh.

Những biến chứng này không xảy ra ở tất cả phụ nữ mang đa thai. Tuy nhiên, nguy cơ cao hơn là lý do thai kỳ cần được quản lý và theo dõi bởi bác sĩ sản khoa có kinh nghiệm.

2. Nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh

Đối với thai đôi và đặc biệt là thai ba, nguy cơ sinh non và nhẹ cân cao hơn so với thai đơn. Trẻ sinh non có thể gặp khó khăn về hô hấp, điều hòa thân nhiệt, bú và thích nghi với môi trường bên ngoài tử cung. Một số trường hợp cần được chăm sóc tại đơn vị hồi sức sơ sinh. Ngoài ra, bác sĩ cần theo dõi sự phát triển của từng thai nhi để phát hiện sớm tình trạng thai chậm tăng trưởng hoặc chênh lệch cân nặng giữa các bé.

Đặc biệt, thai đôi chung bánh nhau cần được theo dõi chuyên biệt. Tùy cấu trúc bánh nhau và túi ối, thai kỳ có thể đối mặt với các biến chứng như hội chứng truyền máu song thai (TTTS), thai chậm tăng trưởng chọn lọc (sFGR) hoặc thiếu máu – đa hồng cầu song thai (TAPS). Đây là những tình trạng cần được phát hiện và xử trí kịp thời tại cơ sở có chuyên môn về y học bào thai.

Chuyển một phôi có giảm nguy cơ sinh đôi sau IVF không?

Có. Chuyển một phôi đơn (Single Embryo Transfer – SET) là chiến lược quan trọng giúp giảm nguy cơ đa thai trong điều trị hỗ trợ sinh sản.

Khi chỉ có một phôi được chuyển, nguy cơ hai phôi riêng biệt cùng làm tổ được hạn chế. Tuy nhiên, như đã đề cập, phôi vẫn có thể phân chia thành hai phôi thai. Vì vậy, chuyển một phôi không đồng nghĩa nguy cơ thai đôi bằng không.

Trong nhiều trường hợp có tiên lượng tốt, bác sĩ có thể cân nhắc chuyển một phôi chất lượng phù hợp thay vì chuyển hai phôi trong cùng một lần. Nếu còn phôi tốt, các phôi này có thể được trữ đông để sử dụng cho những lần chuyển tiếp theo khi cần thiết.

Cách tiếp cận này cần được nhìn nhận trên toàn bộ hành trình điều trị, thay vì chỉ so sánh tỷ lệ có thai của một lần chuyển phôi. Chuyển hai phôi có thể làm tăng khả năng có thai trong một lần chuyển ở một số nhóm bệnh nhân, nhưng đồng thời làm tăng nguy cơ đa thai và các biến chứng liên quan. Chuyển từng phôi một, kết hợp trữ đông phôi còn lại, có thể giúp giảm nguy cơ đa thai mà vẫn duy trì cơ hội có con qua các lần chuyển phôi tiếp theo.

Theo hướng dẫn của Hội Sinh sản và Phôi học châu Âu (ESHRE), chuyển một phôi được khuyến nghị nhằm hạn chế đa thai; quyết định số phôi cần chuyển phải dựa trên đánh giá lâm sàng và phôi học. Hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) cũng nhấn mạnh chuyển một phôi là chiến lược hiệu quả nhất để giảm đa thai trong điều trị hỗ trợ sinh sản.

Điều này không có nghĩa mọi trường hợp đều áp dụng một phác đồ giống nhau. Bác sĩ cần cá thể hóa chỉ định dựa trên tuổi, chất lượng phôi, tiền sử điều trị, bệnh lý đi kèm và mong muốn sinh sản của từng cặp vợ chồng.

Làm thế nào để biết sau IVF mang thai đơn, thai đôi hay thai ba?

Sau chuyển phôi, người phụ nữ thường được chỉ định xét nghiệm beta-hCG để đánh giá dấu hiệu có thai. Tuy nhiên, chỉ số beta-hCG không thể xác định chính xác số lượng thai.

Một kết quả beta-hCG cao không đủ cơ sở để kết luận người phụ nữ đang mang thai đôi hoặc thai ba. Nồng độ hormone này có thể khác nhau giữa các thai kỳ và cần được đánh giá theo thời điểm xét nghiệm, diễn tiến tăng trưởng cũng như các yếu tố lâm sàng khác.

Siêu âm mới là phương pháp giúp xác định số lượng túi thai và phôi thai. Bác sĩ sẽ đánh giá vị trí thai, sự phát triển ban đầu và các đặc điểm liên quan đến bánh nhau, túi ối.

Với thai đôi, việc xác định sớm tình trạng chung hay riêng bánh nhau, chung hay riêng túi ối có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây là cơ sở để xây dựng kế hoạch theo dõi thai kỳ phù hợp, phát hiện sớm các biến chứng có thể xuất hiện.

Người bệnh nên thực hiện xét nghiệm và siêu âm theo lịch hẹn của bác sĩ. Không nên tự suy đoán số lượng thai dựa trên triệu chứng nghén, mức beta-hCG hoặc những biểu hiện bên ngoài cơ thể.

IVF nên chuyển một hay hai phôi?

Đây là câu hỏi cần được giải đáp dựa trên hồ sơ điều trị của từng cặp vợ chồng. Không có một con số phù hợp cho tất cả người bệnh. Khi tư vấn số lượng phôi chuyển, bác sĩ thường xem xét:

  • Tuổi người phụ nữ: Có liên quan đến tiên lượng sinh sản và đặc điểm phôi.
  • Chất lượng và giai đoạn phát triển của phôi: Là cơ sở quan trọng để lựa chọn phôi chuyển.
  • Tiền sử điều trị: Bao gồm số lần IVF, những lần chuyển phôi trước và kết quả đã đạt được.
  • Tình trạng sức khỏe của người mẹ: Đặc biệt là những bệnh lý có thể làm tăng nguy cơ khi mang đa thai.
  • Nguy cơ sản khoa: Cần cân nhắc khả năng người mẹ có thể gặp biến chứng nếu mang thai đôi hoặc thai ba.
  • Kế hoạch sinh sản: Số lượng phôi còn lại, khả năng trữ đông và mong muốn có con của gia đình.

Bác sĩ sẽ cân nhắc lợi ích và nguy cơ của từng phương án, đồng thời giải thích rõ để người bệnh cùng tham gia quyết định. Không nên tự yêu cầu chuyển hai phôi chỉ vì mong muốn tăng khả năng sinh đôi. Cũng không nên xem việc chuyển một phôi là lựa chọn làm giảm cơ hội có con trong mọi trường hợp. Hiệu quả điều trị cần được đánh giá toàn diện, trên cơ sở cơ hội có thai và sinh con khỏe mạnh qua toàn bộ quá trình IVF.

IVF Center – Bệnh viện Quốc tế City: Cá thể hóa điều trị, hướng đến thai kỳ an toàn

IVF là hành trình đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ hỗ trợ sinh sản, chuyên viên phôi học và người bệnh. Mỗi quyết định, từ kích thích buồng trứng, tạo phôi, nuôi cấy đến lựa chọn số lượng phôi chuyển, đều cần được cân nhắc dựa trên dữ liệu chuyên môn và tình trạng thực tế.

Tại IVF Center – Bệnh viện Quốc tế City, người bệnh được tư vấn và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp với đặc điểm sức khỏe sinh sản của từng cặp vợ chồng. Trung tâm chú trọng phối hợp giữa chuyên môn lâm sàng và hệ thống phòng labo phôi học, hướng đến nâng cao chất lượng điều trị và tối ưu cơ hội có con.

Bên cạnh mục tiêu đạt thai kỳ, việc hạn chế nguy cơ đa thai cũng là một nội dung quan trọng trong tư vấn và theo dõi điều trị. Bởi thành công của IVF không chỉ nằm ở kết quả thử thai dương tính, mà còn ở hành trình mang thai an toàn và sự chào đời khỏe mạnh của em bé.

IVF có thể mang thai đôi, thai ba khi nhiều phôi cùng làm tổ hoặc một phôi phân chia thành hai phôi thai. Tuy nhiên, đa thai không đồng nghĩa với kết quả điều trị tốt hơn. Ngược lại, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ biến chứng cho người mẹ và trẻ sơ sinh.

Vì vậy, lựa chọn số lượng phôi chuyển cần dựa trên đánh giá chuyên môn, không nên đặt mục tiêu sinh đôi hay sinh ba bằng mọi giá. Một thai kỳ đơn khỏe mạnh, người mẹ an toàn và em bé phát triển tốt vẫn là mục tiêu cần ưu tiên trong điều trị hỗ trợ sinh sản.

 

BỆNH VIỆN QUỐC TẾ CITY

🏅  Thành viên Liên đoàn Bệnh viện Quốc tế

🏥 Số 3 Đường 17A, Phường An Lạc, TP. HCM

☎ Tổng đài: 1900 8146

☎ Cấp cứu: (028) 6290 1155

🌐 Website: https://cih.com.vn

Cập nhật lần cuối:
Chia sẻ bài viết này:

Bài viết liên quan

Đối tác bảo hiểm

Đối tác bảo hiểm Bảo Việt tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Bảo Minh tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Liberty tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Dai-ichi Life tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm AIA tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Generali tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Bảo Long tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Quân Đội MIC tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Bưu Điện PTI tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm VietinBank VBI tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Allianz tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm April International tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Cigna Healthcare tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Groupama tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Hanwha Life tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Henner tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Hùng Vương tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm Manulife tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm MB Ageas Life tại Bệnh viện Quốc tế City
Đối tác bảo hiểm UnitedHealthcare tại Bệnh viện Quốc tế City
Zalo