Ngộ độc rượu: 4 triệu chứng điển hình, vì sao cần cấp cứu? - CIH

Ngộ độc rượu có thể gây hôn mê, suy hô hấp và tổn thương thị lực. Nhận biết triệu chứng, cách xử trí ngộ độc rượu và thời điểm cần cấp cứu.

Ngộ độc rượu là tình trạng độc tính của cồn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động cơ thể, có thể đe dọa tính mạng. Người khó đánh thức, co giật, thở bất thường hoặc rối loạn thị lực sau uống rượu cần được cấp cứu ngay, không chờ xuất hiện đầy đủ triệu chứng.

Gọi ngay 115 hoặc hotline (028) 6290 1155 cấp cứu của Bệnh viện Quốc tế City.

Chương trình nổi bật

1. Ngộ độc rượu là gì?

Ngộ độc rượu thường được nhắc đến trong hai tình huống: uống quá nhiều ethanol, tức loại cồn có trong đồ uống có cồn; hoặc uống phải sản phẩm chứa methanol ở mức gây độc. Hai tình trạng có thể có biểu hiện ban đầu tương tự nhưng cơ chế gây tổn thương và phương pháp điều trị khác nhau.

Ngộ độc rượu ethanol

Ethanol có trong bia, rượu vang và rượu mạnh. Khi uống nhiều trong thời gian ngắn, cơ thể không kịp chuyển hóa lượng cồn đã hấp thu. Nồng độ cồn tăng cao có thể ức chế hệ thần kinh trung ương, làm suy giảm ý thức và ảnh hưởng đến các chức năng sống.

Vì vậy, rượu có nguồn gốc rõ ràng vẫn có thể gây ngộ độc nếu uống quá mức. Không nên cho rằng chỉ rượu giả hoặc rượu kém chất lượng mới gây nguy hiểm.

Ngộ độc rượu methanol

Methanol là cồn độc, không được sử dụng làm đồ uống. Ngộ độc có thể xảy ra khi uống phải rượu bị pha cồn công nghiệp hoặc sản phẩm chứa methanol vượt mức cho phép.

Trong cơ thể, methanol chuyển hóa thành các chất độc, đặc biệt là formate, gây toan chuyển hóa và tổn thương mắt, não. Ngộ độc rượu methanol có thể dẫn đến suy giảm thị lực, hôn mê hoặc tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

2. Vì sao ngộ độc rượu có thể diễn tiến nguy kịch?

Mức độ nguy hiểm không chỉ thể hiện ở việc người bệnh “say nhiều hay ít”. Rượu có thể ảnh hưởng đến hô hấp, khả năng bảo vệ đường thở và hoạt động của nhiều cơ quan.

2.1. Ức chế hô hấp và suy giảm ý thức

Nồng độ ethanol cao có thể ức chế những vùng não kiểm soát chức năng sống. Người bệnh chuyển từ nói năng thiếu rõ ràng, phản ứng chậm sang lơ mơ, khó đánh thức và hôn mê.

Khi hô hấp bị ức chế, nhịp thở có thể chậm hoặc ngắt quãng. Thiếu oxy kéo dài có nguy cơ gây tổn thương não và tử vong. Vì vậy, người ngủ li bì sau uống rượu cần được kiểm tra đáp ứng và nhịp thở, không mặc định là đang ngủ bình thường.

2.2. Nôn ói làm tăng nguy cơ sặc

Người giảm ý thức có thể không còn ho, nuốt và phản ứng bảo vệ đường thở hiệu quả. Khi nôn, dịch dạ dày có thể tràn vào đường thở, gây nghẹt hoặc tổn thương phổi.

Nguy cơ tăng khi người bệnh nằm ngửa hoặc bị ép uống nước, ăn cháo dù đang lơ mơ. Đây là lý do việc cố cho ăn uống không phải cách xử trí ngộ độc rượu an toàn.

2.3. Methanol có thể gây tổn thương xuất hiện muộn

Người uống phải methanol có thể chưa biểu hiện nặng ngay. Khi chất độc tiếp tục được chuyển hóa, tình trạng toan máu và tổn thương cơ quan mới bộc lộ rõ.

Do đó, cảm giác đỡ say không đủ để loại trừ ngộ độc. Nhìn mờ hoặc thở nhanh sâu sau uống rượu cần được đánh giá khẩn cấp, kể cả khi cuộc uống rượu đã kết thúc từ nhiều giờ trước.

3. Triệu chứng ngộ độc rượu cần nhận biết

Triệu chứng ngộ độc rượu có thể khác nhau giữa các trường hợp. Người nhà cần chú ý diễn biến ý thức, cách thở, tình trạng nôn ói và bất thường về thị lực.

3.1. Triệu chứng ngộ độc rượu ethanol

Những dấu hiệu cảnh báo tình trạng nặng gồm:

• Lú lẫn nhiều, không trả lời phù hợp.
• Khó duy trì tỉnh táo, gọi hỏi khó đáp ứng.
• Bất tỉnh hoặc không thể đánh thức.
• Nôn ói nhiều, nhất là khi đang lơ mơ.
• Co giật.
• Thở chậm, không đều hoặc có khoảng ngừng thở.
• Da lạnh ẩm, tái nhợt hoặc tím tái.
• Thân nhiệt giảm.

Không mất thời gian đếm đủ nhịp thở nếu người bệnh đã bất tỉnh, tím tái hoặc có biểu hiện suy hô hấp.

3.2. Triệu chứng gợi ý ngộ độc rượu methanol

Sau uống rượu, cần đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện:

• Nhìn mờ, nhìn như có sương che.
• Giảm thị lực hoặc mất thị lực.
• Đau đầu, chóng mặt, mệt nhiều.
• Buồn nôn, nôn hoặc đau bụng.
• Thở nhanh, sâu bất thường.
• Lơ mơ, co giật hoặc hôn mê.

Biểu hiện có thể xuất hiện muộn sau một khoảng thời gian ít triệu chứng. Không có bất thường ngay sau uống không đồng nghĩa với việc đã an toàn.

Nếu nhiều người cùng uống một loại rượu đều mệt, nôn hoặc nhìn mờ, cần thông báo cho cơ sở y tế. Người uống cùng nguồn rượu với ca được xác định ngộ độc methanol cũng cần được đánh giá, dù chưa thấy khó chịu rõ rệt.

4. Phân biệt say rượu và ngộ độc rượu như thế nào?

Say rượu và ngộ độc rượu có biểu hiện chồng lấp. Quan sát tại nhà không thể xác định chính xác nồng độ cồn hoặc loại trừ mọi biến chứng.

Bảng trên giúp nhận diện tình huống cần trợ giúp, không thay thế việc khám. Khi không chắc người bệnh chỉ say hay đã ngộ độc rượu, hãy liên hệ cấp cứu để mô tả triệu chứng và nhận hướng dẫn.

Hơi thở có mùi rượu cũng không chứng minh rượu là nguyên nhân duy nhất gây bất tỉnh. Chấn thương đầu, đột quỵ hoặc hạ đường huyết có thể bị bỏ sót nếu mọi biểu hiện đều bị quy cho “say rượu”.

5. Khi nào cần cấp cứu ngộ độc rượu?

Cần tìm trợ giúp cấp cứu ngay khi người sau uống rượu có một trong những biểu hiện:

• Khó đánh thức hoặc bất tỉnh.
• Co giật.
• Thở chậm, ngắt quãng hoặc khó thở.
• Da tái, tím tái hoặc lạnh bất thường.
• Nôn nhiều kèm giảm ý thức.
• Nhìn mờ, giảm thị lực hoặc thở nhanh sâu.

Đặc biệt, bất thường thị lực sau uống rượu cần được đánh giá để loại trừ ngộ độc methanol. Cấp cứu ngay! Không chờ đến lúc hôn mê mới đưa người bệnh đi viện.

1. Gọi 115 hoặc hotline (028) 6290 1155 cấp cứu của Bệnh viện Quốc tế City.

2. Cung cấp địa chỉ rõ ràng, dễ tìm.

3. Mô tả triệu chứng, thời điểm khởi phát, tuổi và bệnh nền nếu có. (Khi gọi, mô tả cụ thể: “gọi không tỉnh”, “thở ngắt quãng”, “nôn nhiều” hoặc “nhìn mờ sau uống rượu”.)

4. Thông báo các bước đã xử trí trước đó.

5. Làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế trong lúc chờ xe.

Không để người bệnh tự lái xe đến bệnh viện. Không trì hoãn cuộc gọi để tìm đầy đủ giấy tờ hoặc chờ người thân về.

Lưu ý:

Khi đưa người bệnh đi cấp cứu ngộ độc rượu, hãy chuẩn bị những thông tin có thể xác định:

• Loại rượu, bia hoặc sản phẩm đã uống.
• Thời điểm bắt đầu, kết thúc uống và lượng ước tính.
• Thời điểm xuất hiện triệu chứng.
• Thuốc hoặc chất khác sử dụng cùng rượu.
• Bệnh nền, thuốc đang điều trị và tiền sử dị ứng.
• Có té ngã, va đập đầu hoặc người cùng uống bị bệnh hay không.

Nếu thuận tiện, mang theo chai, nhãn hoặc mẫu rượu còn lại. Không trì hoãn đi viện chỉ để tìm đủ thông tin. Báo rõ điều chưa biết, tránh đoán chắc lượng uống hoặc thành phần sản phẩm.

6. Cách xử trí ngộ độc rượu trong lúc chờ cấp cứu

Mục tiêu sơ cứu ngộ độc rượu là bảo vệ đường thở, theo dõi hô hấp và hỗ trợ người bệnh cho đến khi nhân viên y tế tiếp nhận.

Bước 1: Ngừng uống rượu, gọi trợ giúp

Không cho người bệnh uống thêm. Nhờ một người gọi cấp cứu, người còn lại ở bên theo dõi. Nếu chỉ có một mình, bật loa ngoài điện thoại để vừa nghe hướng dẫn vừa hỗ trợ.

Giúp người bệnh tránh xa cầu thang, đường xe chạy và vị trí dễ té ngã. Không bắt đi lại để “tỉnh rượu”.

Bước 2: Kiểm tra đáp ứng và nhịp thở

Gọi tên, hỏi xem người bệnh có nghe rõ không. Quan sát lồng ngực và kiểm tra xem họ có thở bình thường hay không.

Nếu bất tỉnh và không thở bình thường, cần hồi sinh tim phổi theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu hoặc kỹ năng đã được huấn luyện. Thở ngáp cá không được xem là thở bình thường.

Bước 3: Đặt tư thế phù hợp

Nếu còn tỉnh và đang nôn, hỗ trợ người bệnh cúi về phía trước.

Nếu không đáp ứng nhưng vẫn thở bình thường, đặt nằm nghiêng an toàn để giảm nguy cơ sặc. Tiếp tục kiểm tra nhịp thở; tư thế nằm nghiêng không thay thế việc theo dõi.

Bước 4: Giữ ấm và luôn ở bên

Dùng áo hoặc chăn giữ ấm vừa phải. Không tắm lạnh, không để người bệnh nằm một mình. Khi bàn giao, thông báo những thay đổi về ý thức, hô hấp và tình trạng nôn.

➤ Xem thêm: Cùng lắng nghe chia sẻ của BS. CKI. Lê Quốc Khánh – Bác sĩ Khoa Cấp cứu Bệnh viện Quốc tế City về “Lưu ý khi sơ cứu người bị ngộ độc” nhé.

7. Những sai lầm cần tránh khi sơ cứu ngộ độc rượu

Cho ngủ một mình để tự tỉnh

Rượu đã uống có thể tiếp tục được hấp thu sau khi ngừng uống. Người bệnh vẫn có thể diễn tiến xấu trong lúc nằm nghỉ. Không để người khó đánh thức ở phòng riêng mà không được theo dõi.

Cố gây nôn hoặc ép ăn uống

Móc họng gây nôn không phải biện pháp giải độc an toàn. Khi ý thức suy giảm, người bệnh dễ sặc dịch nôn, nước hoặc thức ăn.

Không đổ nước chanh, nước đường hay thuốc vào miệng người đang lơ mơ. Khi nghi ngộ độc rượu, hãy làm theo hướng dẫn y tế thay vì cố cho ăn uống.

Dùng cà phê hoặc tắm nước lạnh

Cà phê không đảo ngược tình trạng ngộ độc. Tắm lạnh có thể khiến người bệnh hạ thân nhiệt, té ngã hoặc mất ý thức trong nước. Ép đi bộ cũng làm tăng nguy cơ chấn thương.

Tự dùng rượu để “giải độc methanol”

Ethanol có thể được sử dụng trong một số phác đồ điều trị methanol, nhưng phải do nhân viên y tế chỉ định và theo dõi chặt chẽ.

Không tự cho uống thêm rượu tại nhà. Dùng sai có thể tăng ức chế thần kinh, gây biến chứng và trì hoãn điều trị phù hợp.

8. Những yếu tố làm tăng nguy cơ ngộ độc rượu

Uống nhiều trong thời gian ngắn và uống khi bụng đói có thể làm tăng nguy cơ. Mức độ ảnh hưởng còn khác nhau theo tuổi, đặc điểm cơ thể, độ nhạy với cồn và các chất sử dụng kèm.

Không thể lấy lượng uống của người khác làm ngưỡng an toàn cho mình. Việc từng uống nhiều mà chưa gặp biến cố cũng không bảo đảm những lần sau sẽ an toàn.

Phối hợp rượu với thuốc ngủ, thuốc an thần nhóm benzodiazepin hoặc thuốc giảm đau opioid có thể tăng ức chế thần kinh và hô hấp. Nguy cơ này cần được lưu ý ngay cả khi thuốc đang được dùng để điều trị bệnh.

Nếu đang dùng thuốc, hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về tương tác trước khi uống rượu. Không tự ngừng thuốc để tham gia cuộc nhậu, cũng không cho rằng uống cách vài giờ sẽ chắc chắn tránh được tương tác. 

9. Phòng ngừa ngộ độc rượu như thế nào?

Hạn chế uống rượu, bia giúp tránh nguy cơ ngộ độc từ việc sử dụng các đồ uống này, trừ những dịp đặc biệt. Nếu có sử dụng, cần hạn chế lượng uống, tránh uống dồn, thi uống hoặc ép nhau uống.

Để phòng ngừa ngộ độc rượu methanol, không dùng cồn công nghiệp, cồn sát khuẩn hoặc dung dịch hóa chất để pha đồ uống. Tránh rượu không rõ nguồn gốc, thành phần hay sản phẩm tự pha chế không bảo đảm an toàn. Tên gọi “rượu nhà nấu” hoặc “rượu ngâm” không tự chứng minh được chất lượng.

Trong các buổi gặp mặt, nên có người tỉnh táo hỗ trợ khi cần. Nếu một người xuất hiện biểu hiện bất thường, hãy dừng việc uống, kiểm tra đáp ứng và tìm trợ giúp; không tiếp tục mời rượu để thử “tửu lượng”.

10. Câu hỏi thường gặp về ngộ độc rượu

Ngộ độc rượu có tự hết không?

• Không nên chờ tự hết khi nghi ngộ độc. Người khó đánh thức, co giật, thở bất thường hoặc nhìn mờ cần được đánh giá khẩn cấp. Chăm sóc tại nhà không thay thế được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.

Nôn xong có nghĩa là đã hết rượu chưa?

• Không. Nôn không loại bỏ được lượng cồn đã hấp thu vào máu. Người bệnh vẫn cần được quan sát; nôn kèm giảm ý thức còn làm tăng nguy cơ sặc. Không cố gây nôn để giải rượu.

Nhìn mờ sau uống rượu có cần đi viện ngay không?

• Có. Đây là biểu hiện cần loại trừ ngộ độc methanol và những nguyên nhân nghiêm trọng khác. Không chờ ngủ dậy xem có cải thiện hoặc dùng thuốc nhỏ mắt để tự xử trí.

Điều trị ngộ độc rượu mất bao lâu?

• Thời gian tùy chất gây độc, mức độ ảnh hưởng, biến chứng và đáp ứng điều trị. Người bệnh tỉnh hơn chưa đủ để tự quyết định xuất viện; bác sĩ cần đánh giá sự ổn định và nhu cầu tiếp tục theo dõi.

Khó đánh thức, thở bất thường, co giật hoặc nhìn mờ sau uống rượu là những dấu hiệu cần cấp cứu ngay. Gọi ngay 115 hoặc hotline (028) 6290 1155 cấp cứu của Bệnh viện Quốc tế City để được nhân viên y tế hỗ trợ kịp thời.

Thông tin từ Bệnh viện Quốc tế City

Nhằm tạo điều kiện cấp cứu kịp thời cho bệnh nhân, từ nay đến hết ngày 31/12/2026, Bệnh viện Quốc tế City triển khai chương trình ‘Đón bệnh Cấp Cứu 0 Đồng trong phạm vi 15km’, sẵn sàng đồng hành cùng bạn và gia đình trong các tình huống khẩn cấp.

• Miễn phí lượt đi từ điểm đón đến Khoa Cấp cứu Bệnh viện Quốc tế City.
• Đội ngũ y bác sĩ cấp cứu nhanh, chuyên nghiệp.
• Xe cấp cứu hiện đại, đầy đủ trang thiết bị y tế.
• Hoạt động 24/7, kể cả ban đêm và ngày lễ, Tết.

Khi cần hỗ trợ, Quý khách có thể liên hệ Khoa Cấp cứu Bệnh viện Quốc tế City qua hotline (028) 6290 1155 hoặc Fanpage Bệnh viện Quốc tế City. Hãy cung cấp rõ tình trạng người bệnh và làm theo hướng dẫn sơ cứu trong lúc chờ hỗ trợ.

➤ Đọc thêm:

• ICU LÀ KHOA GÌ? TÌM HIỂU 4 VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG CỦA KHOA ICU
• BỆNH VIỆN QUỐC TẾ CITY ĐÓN BỆNH CẤP CỨU 0 ĐỒNG TRONG PHẠM VI 15KM

—————————
BỆNH VIỆN QUỐC TẾ CITY

🏥 Địa chỉ: Số 3 Đường 17A, Phường An Lạc, TP.HCM

☎ Tổng đài: 1900 8146

☎ Xe cấp cứu 24/7: (028) 6290 1155

🌐 Website: https://cih.com.vn

🔖 Tiktok CIH: https://www.tiktok.com/@benhvienquoctecity