Tiêu chảy là một trong những bệnh lý rất thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở trẻ dưới 5 tuổi — nếu không được xử trí đúng cách có thể dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, thiếu vi chất và ảnh hưởng đến sự phát triển. Bên cạnh bù nước và điện giải bằng dung dịch oresol, các chuyên gia nhi khoa hiện nay khuyến cáo bổ sung kẽm như một phần quan trọng của điều trị tiêu chảy.

Vì sao kẽm quan trọng trong điều trị tiêu chảy?

Theo BS.CKII. Nguyễn Thị Hồng Cẩm – Khoa Nhi, Bệnh viện Quốc tế City, trong mỗi đợt tiêu chảy, trẻ không chỉ mất nước mà còn mất một lượng lớn vi chất, đặc biệt là kẽm.

“Thiếu kẽm khiến niêm mạc ruột chậm hồi phục, hệ miễn dịch suy giảm và có thể làm tiêu chảy kéo dài hơn. Vì vậy, bổ sung kẽm đúng cách giúp rút ngắn thời gian bệnh và hạn chế tái phát trong những tháng sau đó.” – BS CKII Nguyễn Thị Hồng Cẩm chia sẻ.

Vai trò của kẽm trong điều trị tiêu chảy:

Nhiều nghiên cứu và hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và UNICEF cho thấy bổ sung kẽm có lợi ích rõ rệt trong điều trị tiêu chảy ở trẻ em:

Giảm thời gian và mức độ nghiêm trọng của tiêu chảy.
Giảm số lần đi ngoài trong ngày.
Giảm nguy cơ tiêu chảy kéo dài.
Hỗ trợ tái tạo và phục hồi niêm mạc ruột
Tăng cường miễn dịch
Hỗ trợ phòng ngừa các đợt tiêu chảy tiếp theo trong 2–3 tháng sau điều trị cấp.

WHO và UNICEF thậm chí khuyến nghị bổ sung kẽm như một trong hai điều trị chuẩn kèm với oresol cho mọi đợt tiêu chảy ở trẻ.

Liều lượng bổ sung kẽm theo khuyến cáo

Tại Bệnh viện Quốc tế City, việc bổ sung kẽm được bác sĩ chỉ định dựa trên độ tuổi và tình trạng cụ thể của trẻ:

Lưu ý: Ngay cả khi triệu chứng tiêu chảy đã cải thiện, trẻ vẫn nên uống đủ liệu trình 10–14 ngày để phục hồi dự trữ kẽm trong cơ thể.

Thời điểm nào nên uống kẽm?

Theo tư vấn từ BS CKII Nguyễn Thị Hồng Cẩm:

Nên cho trẻ uống sau bữa ăn hoặc cùng bữa ăn để hạn chế buồn nôn, kích ứng dạ dày.

Không nên uống khi đói vì dễ gây cồn cào, nôn ói.

Nếu trẻ đang bổ sung sắt hoặc canxi, nên uống kẽm cách các khoáng chất này ít nhất 2–3 giờ để tránh giảm hấp thu.

Nên chọn loại kẽm nào cho bé?

Hiện nay trên thị trường có nhiều dạng kẽm khác nhau. Việc lựa chọn nên dựa trên chỉ định của bác sĩ và độ tuổi của trẻ. Lựa chọn loại kẽm phù hợp ảnh hướng lớn đến hiệu quả điều trị tiêu chảy ở trẻ và ngân sách của gia đình. Các muối kẽm khác nhau có đặc tính hấp thu, dung nạp và chi phí khác nhau.

Kẽm hữu cơ (kẽm gluconate, kẽm orotate): Dễ hấp thu, ít gây kích ứng dạ dày-ruột như nôn, đau bụng, phù hợp ưu tiên cho trẻ nhỏ. Gluconate ổn định, tan tốt trong nước/sữa, vị dễ chịu, tính an toàn cao.

Kẽm vô cơ (kẽm sulfate): Chi phí thấp nhưng khả năng hấp thu kém hơn, dễ gây kích ứng tiêu hóa, vị đắng, khó uống. Hiệu quả tương đương các loại kẽm khác khi dùng đúng cách, cần theo dõi nôn ở trẻ dưới 12 tháng hoặc suy dinh dưỡng.

Những điều cha mẹ cần lưu ý

Theo BS CKII Nguyễn Thị Hồng Cẩm:

Không tự ý mua kẽm và dùng sai liều.

Cho trẻ uống kẽm sau ăn để giảm kích ứng dạ dày.

Nếu trẻ đang bổ sung sắt và canxi, nên uống cách kẽm 2–3 giờ. Nếu không quá cần thiết sắt và canxi thì ưu tiên bổ sung kẽm giai đoạn tiêu chảy cấp trước sau đó hãy bổ sung sắt trở lại.

Khi trẻ có dấu hiệu mất nước (khát nhiều, môi khô, tiểu ít, lừ đừ…), cần đưa đến bệnh viện ngay.

Bổ sung kẽm chỉ là một phần của điều trị. Trẻ vẫn cần được:

Bù nước đầy đủ bằng oresol đúng cách

Duy trì dinh dưỡng phù hợp

Theo dõi sát các dấu hiệu nguy hiểm

Điều trị tiêu chảy toàn diện tại Khoa Nhi – Bệnh viện Quốc tế City

Khoa Nhi Bệnh viện Quốc tế City quy tụ đội ngũ bác sĩ nhiều năm kinh nghiệm, trong đó có BS CKII Nguyễn Thị Hồng Cẩm, luôn cập nhật các hướng dẫn điều trị theo chuẩn quốc tế.

Tại đây, trẻ được:

Xác định nguyên nhân gây tiêu chảy, trong đó cần xác định có nhiễm trùng hay không để được chỉ định can thiệp điều trị kịp thời tránh nhiễm trùng đường tiêu hoá diễn tiến nặng gây nhiễm trùng máu.

Khám và đánh giá tình trạng mất nước chính xác

Hướng dẫn bù nước và dinh dưỡng cá thể hóa

Chỉ định bổ sung kẽm đúng liều, đúng thời điểm

Theo dõi sát diễn tiến nhằm phòng ngừa biến chứng

Bệnh viện Quốc tế City

Chăm sóc sức khỏe chuẩn quốc tế – Đồng hành cùng tương lai của trẻ em Việt Nam.

📍 Địa chỉ: Số 3, Đường 17A, Phường An Lạc, TP.HCM.

📞 Tổng đài tư vấn & đặt hẹn: 1900 8146

🌐 Website: cih.com.vn

🌐 Fanpage: https://www.facebook.com/BenhVienQuocTeCity