TẦM SOÁT VÀ ĐIỀU TRỊ SỎI TÚI MẬT

Theo số liệu thống kê gần đây cho thấy, khoảng 70% trường hợp sỏi mật không có triệu chứng gì đặc biệt. Bệnh đa phần được phát hiện nhờ siêu âm ổ bụng nhân một dịp kiểm tra sức khỏe toàn diện. Chính vì thế chúng ta cần phải có những “bí quyết” để nhận biết căn bệnh này trước khi chúng có những diễn biến phức tạp.

Sỏi mật là sự hiện diện sỏi trong túi mật hoặc các ống dẫn mật. Túi mật có dung tích khoảng 30-60ml, có tác dụng dự trữ dịch mật giữa 2 bữa ăn và cô đặc dịch mật (5- 20 lần) do niêm mạc dịch mật hấp thu nước và các chất điện giải. Lượng dịch mật trong túi mật có giá trị tương đương dịch mật gan tiết ra trong vòng 12h (450ml). Thành phần chứa trong túi mật bao gôm: muối mật, cholesterol, lecithin, bilirubin, nước và chất điện giải. Muối mật có vai trò quan trong trong tiêu hóa các thức ăn dạng dầu, mỡ, trứng… bằng cách nhũ tương hóa giúp cho chất béo tan trong nước và tạo thành các phức hợp micelle với chất béo giúp hấp thụ qua niêm mạc ruột. Trong túi mật Cholesterol hợp với muối mật và lecithin tạo thành những micelle hòa tan trong nước. Sự mất cân bằng này tạo điều kiện hình thành các tinh thể cholesterol lắng đọng hình thành sỏi túi mật. Ngoài ra quá trình nhiễm trùng đường mật do vi trùng hay nhiễm ký sinh trùng cũng tạo nên cặn lắng trong dịch mật và hình thành sỏi.

Những phụ nữ sinh sau tuổi 35 thường đối diện với nguy cơ cao phát triển sỏi mật và nếu một người thừa cân hoặc béo phì thì tỷ lệ này tăng lên gấp đôi, với tần suất bệnh ở Hoa kỳ người ta thấy khoảng 10% dân số. Ở tuổi 75 thì khoảng 35% nữ và 20% nam. Bệnh gặp nhiều hơn ở nữ (80%). Các yếu tố thường nhắc đến là phụ nữ, béo phì, trên 40 tuổi, sinh đẻ nhiều.

Khi phân tích thành phần sỏi túi mật người ta thấy có 3 loại sỏi là: sỏi cholesterol, sỏi sắc tố và sỏi hỗn hợp. Có lẽ phụ nữ có ảnh hưởng của nội tiết tố với quá trình hấp thu chất béo. Phụ nữ lớn tuổi bắt đầu tích tụ nhiều mỡ và cholesterol tang nên là yếu tố thuận lợi để hình thành sỏi

Những “kẻ thù” của bệnh sỏi túi mật

Liên quan giữa mức sống và sỏi túi mật người ta thấy rằng thị dân bị nhiều hơn nông dân, tầng lớp thượng lưu khá giả bị nhiều hơn tầng lớp nghèo. Các yếu tố thuận lợi cho sự hình thành sỏi túi mật:

-  Dùng nhiều thuốc tránh thai, Estrogen, thuốc làm tang cholesterol…

-   Bệnh nhân bị bệnh Crohn hay bị cắt nhiều hồi tràng ( hấp thu muối mật)

-   Tăng lipid máu.

Để hạn chế sỏi mật, chúng ta nên cân đối khẫu phần ăn. Hạn chế các thức ăn làm tăng cholesterol như da, nội tạng, trứng… bổ sung rau trái cây vào khẫu phần ăn. Nên ăn đúng bữa trong ngày giúp cho sự tiết mật điều độ. Ăn sạch giảm sự phơi nhiễm giun sán. Định kỳ sổ giun sán và khám định kỳ tầm soát sức khỏe.

Triệu chứng và biến chúng của sỏi túi mật

  • Triệu chứng của sỏi túi mật là cơn đau quặn mật thường xuất hiện sau ăn, kéo dài vài phút, thường liên quan đến thức ăn nhiều chất béo. Thường hay nhầm với đau của dạ dày (dân gian thường đổ lổi cho dạ dày). Cơn đau có thể tái phát thành nhiều đợt.
  • Biến chứng có thể là: Viêm túi mật cấp, Viêm phúc mạc mật , Viêm tụy cấp , dò túi mật tá tràng
  • Nghiên cứu thấy rằng trong 70% sỏi túi mật không triệu chứng được theo dỏi sau 5 năm có 10% có triệu chứng và sau 15 năm có 18% có triệu chứng. Khuyên rằng không cần cắt túi mật phòng ngừa trong trường hợp không có triệu chứng ngoại trừ bệnh nhân có tiểu đường hay bệnh tim mạch có thể phẫu thuật.
  • Ngược lại trong 30% bệnh nhân có triệu chứng được theo dỏi sau 2 năm thì có 28% phải mổ vì viêm túi mật cấp. Nên phẫu thuật trong trường hợp này.
  • Chúng ta nên kiểm tra định kỳ 6 tháng với siêu âm, uống thuốc sổ giun. Nếu có các triệu chứng về tiêu hóa nên kiểm tra và điều trị.
Hỗ trợ tư vấn

Trân trọng cảm ơn quý khách! Quý khách vui lòng để lại tên và số điện thoại. Chúng tôi sẽ liên lạc cho quý khách